Telogeen effluvium

Telogeen effluvium (TE) is een vorm van haaruitval, waarbij de normale haargroeicyclus tijdelijk verstoord is. Elke haar groeit volgens een vaste cyclus met drie fases:

• Groeifase (anagene fase): dit is de lange groeiperiode van het haar, die 2–6 jaar duurt. Ongeveer 85–90% van al je haren zit in deze fase.
• Overgangsfase (katagene fase): een korte fase van 2–3 weken, waarin het haar stopt met groeien. Minder dan 1% van de haren zit hierin.
• Rustfase (telogene fase): duurt ongeveer 3 maanden. Ongeveer 10–15% van de haren zit in deze fase. Aan het einde valt het haar uit, en onderin de haarfollikel begint al een nieuwe haar te groeien.

Bij telogeen effluvium komen ineens veel haren in de rustfase terecht. Na ongeveer 3 maanden vallen deze haren dan in korte tijd uit. Hierdoor lijkt het alsof je in één keer veel haar verliest. Het haarverlies is verspreid over de hele hoofdhuid en gaat meestal niet gepaard met andere klachten, zoals jeuk of pijn.

Er zijn twee vormen:

• Acuut TE: dit ontstaat vaak na een gebeurtenis of aandoening die het lichaam tijdelijk uit balans brengt, zoals ziekte, koorts, operatie, bevalling, ernstige stress of een vitamine-/ijzertekort. Zodra de oorzaak is verdwenen, herstelt het haar meestal vanzelf.
• Chronisch TE: als het haarverlies langer dan 6 maanden aanhoudt, spreken we van chronisch TE.

Let op: telogeen effluvium kan ook naast een andere haarziekte voorkomen, zoals alopecia androgenetica of female pattern hair loss.

Hoe wordt de diagnose TE gesteld?

Om vast te stellen of er sprake is van TE zijn vooral het gesprek met de arts (anamnese) en de haartrektest belangrijk. In het gesprek bespreekt de arts mogelijke oorzaken van het haarverlies, zoals ziekte, stress, medicatie of tekorten (bijvoorbeeld ijzergebrek). Bij de haartrektest pakt de arts een klein plukje haar (ongeveer 50 haren) en trekt dit voorzichtig van de hoofdhuid weg. Dit gebeurt op verschillende plekken, zoals bovenop het hoofd (vertex), aan de zijkant (pariëtaal) en achterop het hoofd (occipitaal). De test hoort niet pijnlijk te zijn. Je hoeft vooraf niet speciaal je haar te niet te laten wassen of borstelen; eerdere adviezen daarover zijn achterhaald. De test is positief wanneer er op meerdere plekken twee of meer haren meekomen. Daarnaast kan de arts een soort vergrootcamera gebruiken om de hoofdhuid van dichtbij te bekijken. Dit heet trichoscopie. Soms wordt er bloedonderzoek gedaan om te kijken of er een onderliggende oorzaak is, zoals een tekort aan vitamines of ijzer, een schildklierafwijking of een andere medische factor

Hoe behandel je TE?

De behandeling van telogeen effluvium bestaat vooral uit goede uitleg en het aanpakken van de oorzaak van het haarverlies. Het is belangrijk om te weten dat herstel tijd kost: meestal 3–6 maanden voordat de uitval stopt, en tot 1,5 jaar voordat het haar weer duidelijk voller oogt, omdat haren gemiddeld ongeveer 1 cm per maand groeien.